Thập niên đầu tiên của thế kỷ 20 đánh dấu một giai đoạn bùng nổ trong lịch sử pha chế, được mệnh danh là Thập niên vàng của Cocktail. Đây là thời kỳ mà những sáng tạo độc đáo và kỹ thuật pha chế tinh xảo đã định hình nên nhiều loại 1900 cocktails kinh điển, mà đến nay vẫn còn được yêu thích và tái hiện. Bài viết này sẽ đưa bạn trở lại bối cảnh xã hội sôi động, khám phá những cuốn sách ghi chép quý giá, và điểm danh các công thức cocktail nổi bật đã làm nên tên tuổi cho giai đoạn đầy biến động này, giúp người đọc tại thecoffeeclub.com.vn hiểu rõ hơn về nguồn gốc và giá trị của từng ly đồ uống huyền thoại.
Bối Cảnh Lịch Sử Định Hình 1900 Cocktails
Giai đoạn từ cuối Nội chiến Hoa Kỳ (1861-1865) đến trước Chiến tranh Thế giới thứ nhất (1914-1918) không chỉ là thời kỳ biến động về chính trị và xã hội mà còn là môi trường màu mỡ cho sự phát triển của nghệ thuật pha chế. Sự hứng khởi và tinh thần tiến bộ tràn ngập khắp nơi, từ Úc, nơi Liên bang được thành lập vào năm 1901 sau hơn hai thập kỷ đàm phán, đến Hoa Kỳ, với sự lên nắm quyền của Tổng thống Teddy Roosevelt và những thay đổi công nghiệp, công nghệ vượt bậc.
Phát minh và Đổi Mới Thế Kỷ XX
Năm 1900 mở ra một kỷ nguyên của những phát minh đột phá. Albert Einstein công bố Thuyết tương đối (1905), Anh em nhà Wright thực hiện chuyến bay có động cơ đầu tiên (1903), và nhiều tập đoàn lớn như Harley-Davidson (1903), Ford Motor Company (1903) được thành lập. Tại Anh, sau Chiến tranh Boer thứ hai (1899-1902), nhiều cải cách về sức khỏe cộng đồng được thực hiện, cùng với sự ra đời của máy hút bụi, tàu điện, và cả những khái niệm mới như phim màu, siêu thị. Điều quan trọng nhất đối với ngành pha chế chính là sự phát triển của công nghệ làm lạnh. Mặc dù máy làm đá thương mại đầu tiên xuất hiện từ năm 1854, nhưng phải đến đầu những năm 1900, các khách sạn, quán bar và nhà hàng mới thực sự tiếp cận được các hệ thống làm lạnh kinh tế và đáng tin cậy.
Sự phát triển của công nghệ làm lạnh đã cách mạng hóa việc pha chế 1900 cocktails, giúp giữ lạnh đồ uống hiệu quả và phổ biến hơn.
Sự đổi mới này đã thay đổi hoàn toàn cách thức và tốc độ pha chế cocktail, khi đá và đồ uống lạnh trở thành trung tâm của hầu hết các loại thức uống này. Trước năm 1913, tủ lạnh gia đình chưa tồn tại, và phải đến những năm 1950, việc sở hữu tủ lạnh mới trở nên phổ biến với các gia đình. Điều này đồng nghĩa với việc khả năng tự pha chế cocktails thập niên 1900 tại nhà chỉ thực sự trở nên khả thi trong vòng chưa đầy 70 năm trở lại đây.
Những Cuốn Sách Kinh Điển Ghi Chép Lịch Sử 1900 Cocktails
Phần lớn kiến thức của chúng ta về lịch sử cocktail giai đoạn này được đúc kết từ các cuốn sách và bài báo xuất bản vào đầu những năm 1900. Đây là thời điểm mà thế giới vẫn còn tương đối biệt lập, và nhiều công thức cocktail cổ xưa từ khắp nơi trên thế giới như Mojito hay Caipirinha mới bắt đầu xuất hiện tại các quốc gia như Hoa Kỳ và Anh. Dưới đây là một số tài liệu tham khảo lịch sử quan trọng cho thời kỳ này:
- 1900 – Harry Johnson, Bartenders’ Manual of How to Mix Drinks in the Present Style (new and improved illustrated edition): Được coi là “cha đẻ của nghề pha chế chuyên nghiệp”, cuốn sách này đánh dấu sự xuất hiện đầu tiên của công thức cocktail Bijou với nền rượu Green Chartreuse.
- 1901 – New York Press: Lần đầu tiên công thức cho cocktail Clover Club nổi tiếng của Philadelphia xuất hiện trên ấn phẩm này.
- 1903 – Sr. Raúl Rivera Escobar, Nuevo Manual de Cocina a la Criolla: Đây là tài liệu in ấn đầu tiên giới thiệu công thức của cocktail Pisco Sour.
- 1908 – William T Boothby, The World’s Drinks and How to Mix Them: Cuốn sách này là nơi công thức Sazerac lần đầu tiên được xuất bản, cùng với một trong những công thức sớm nhất và sau này trở thành phiên bản phổ biến nhất của cocktail The Bronx.
- 1930 – Harry Craddock, The Savoy Cocktail Book: Mặc dù được xuất bản sau thập niên 1900, cuốn sách này ghi lại nhiều công thức quan trọng như Gimlet (có bằng chứng tồn tại trong Hải quân Hoàng gia Anh từ khoảng năm 1867), Daiquiri của Cuba, và Hanky Panky – một sáng tạo của Ada Coleman, người tiền nhiệm của Harry tại khách sạn Savoy.
Những cuốn sách này không chỉ là bộ sưu tập công thức mà còn là bằng chứng sống động về sự phát triển của nghệ thuật pha chế 1900 cocktails, phản ánh sự sáng tạo không ngừng nghỉ của các bartender và sự thay đổi trong khẩu vị của công chúng.
Điểm Danh Các Loại 1900 Cocktails Nổi Bật (1900-1910)
Thập niên đầu của thế kỷ 20 đã chứng kiến sự ra đời và bùng nổ của nhiều loại cocktail mang tính biểu tượng, mỗi loại đều có một câu chuyện và hương vị riêng biệt. Dưới đây là một số công thức đáng chú ý từ giai đoạn này:
- Covid Tailspin: Một biến thể thú vị dựa trên công thức Bijou, thể hiện sự sáng tạo liên tục trong pha chế.
- Pisco Sour: Đến từ Peru, loại cocktail này với hương vị chanh dây, Pisco và lòng trắng trứng, mang đến sự kết hợp độc đáo giữa vị chua và mịn màng.
- Daiquiri: Biểu tượng của Cuba, một sự pha trộn đơn giản nhưng hoàn hảo giữa rượu rum trắng, nước cốt chanh tươi và đường, thể hiện sự tươi mát và tinh khiết.
- The Last Word: Một loại cocktail phức tạp và cân bằng, kết hợp gin, Green Chartreuse, Maraschino liqueur và nước cốt chanh.
- The Bronx: Cocktail lấy cảm hứng từ Gin, thường được pha với Gin, dry và sweet Vermouth, cùng nước cam tươi, mang lại hương vị trái cây sảng khoái.
- Ramos Gin Fizz: Một kiệt tác đòi hỏi kỹ thuật, với Gin, chanh, cam, kem, lòng trắng trứng, nước hoa cam và soda, tạo ra một ly cocktail xốp mịn, thơm lừng.
- Caipirinha: Quốc hồn quốc túy của Brazil, với Cachaça, đường nâu và chanh tươi, là một loại cocktail mạnh mẽ nhưng đầy sảng khoái.
- Clover Club: Sự kết hợp tinh tế giữa Gin, nước cốt chanh, siro phúc bồn tử và lòng trắng trứng, tạo nên một ly cocktail đẹp mắt với hương vị trái cây chua ngọt.
- Hanky Panky: Sáng tạo của nữ bartender huyền thoại Ada Coleman, pha trộn Gin, Vermouth ngọt và Fernet Branca, một loại cocktail mạnh mẽ với chút đắng đặc trưng.
- Mojito: Một loại cocktail cổ điển của Cuba, nổi tiếng với sự kết hợp tươi mát của rượu rum, đường, chanh, bạc hà và soda.
Mỗi loại cocktail này đều đóng góp vào di sản phong phú của 1900 cocktails, mang theo hơi thở của thời đại và kỹ thuật pha chế đỉnh cao.
Các Nguyên Liệu Chính Yếu Của 1900 Cocktails
Sự đa dạng của các loại 1900 cocktails được tạo nên từ sự kết hợp khéo léo của nhiều loại rượu nền, rượu mùi và các nguyên liệu khác. Việc hiểu rõ các thành phần này là chìa khóa để nắm bắt được hương vị đặc trưng của thời kỳ.
Rượu Nền (Spirits)
Các loại rượu nền phổ biến trong 1900 cocktails bao gồm:
- Gin: Là linh hồn của nhiều loại cocktail thời kỳ này như The Bronx, The Last Word, Ramos Gin Fizz. Gin mang đến hương vị thảo mộc phức tạp và là nền tảng vững chắc cho sự sáng tạo. Các loại Gin như The Botanist, Hartshorn Sheep Whey, Old Tom Gin (Hammer & Son) thường được sử dụng.
- Pisco: Loại rượu mạnh làm từ nho, đặc trưng của Peru, là thành phần chính của Pisco Sour, mang lại hương vị trái cây và chút cay nồng.
- White Rum (Rượu Rum Trắng): Không thể thiếu trong các loại cocktail nhiệt đới như Daiquiri và Mojito, rượu rum trắng mang lại vị ngọt nhẹ và hương thơm đặc trưng của mía.
- Cachaça: Rượu mạnh từ mía, là linh hồn của Caipirinha, với hương vị đậm đà và đặc trưng của Brazil.
Rượu Mùi (Liqueurs & Vermouths)
Bên cạnh rượu nền, các loại rượu mùi và Vermouth đóng vai trò quan trọng trong việc tạo chiều sâu và sự cân bằng cho 1900 cocktails:
- Vermouth (Italian Sweet Red & Dry Vermouth): Cả Vermouth ngọt đỏ và Vermouth khô đều được sử dụng rộng rãi. Italian Sweet Red Vermouth thường dùng trong các công thức cổ điển như Negroni (ra đời gần thời điểm này), trong khi Dry Vermouth được tìm thấy trong các cocktail như Clover Club, mang lại hương vị thảo mộc tinh tế. Các thương hiệu như Noilly Prat là lựa chọn phổ biến.
- Campari (Bitters): Loại rượu đắng màu đỏ tươi này thêm vào vị chát đặc trưng và hương thảo mộc phức tạp, nổi bật trong các loại cocktail như Covid Tailspin.
- Maraschino (Luxardo): Rượu mùi anh đào ngọt ngào này là thành phần không thể thiếu của The Last Word, bổ sung hương thơm trái cây và vị ngọt đặc trưng.
- Lillet Blanc (Vermouth): Một loại Vermouth nhẹ nhàng, có hương hoa và trái cây, thường được sử dụng để tạo sự cân bằng và mềm mại cho các công thức như The Bronx.
- Fernet Branca: Rượu mùi đắng của Ý, với hương vị thảo mộc mạnh mẽ và phức tạp, là thành phần đặc trưng tạo nên sự độc đáo của Hanky Panky.
Các Nguyên Liệu Khác
Để hoàn thiện hương vị của 1900 cocktails, nhiều nguyên liệu tươi và phụ gia khác cũng được sử dụng:
- Nước cốt Chanh và Nước cốt Cam tươi: Mang đến vị chua và tươi mát, là yếu tố cân bằng quan trọng. Các loại cocktail như Daiquiri, Pisco Sour, The Bronx, Ramos Gin Fizz đều cần đến chanh/cam tươi.
- Trứng (Lòng trắng trứng): Được dùng để tạo độ mịn màng và lớp bọt đẹp mắt cho các loại cocktail như Pisco Sour và Ramos Gin Fizz.
- Đường (Siro đường, Đường nâu): Tạo vị ngọt cần thiết, cân bằng vị chua và vị đắng của các nguyên liệu khác.
- Bitters (Orange Bitters, Bittermans Transatlantic, Regans’ Orange Bitters No.6): Những giọt đắng này thêm vào sự phức tạp và chiều sâu hương vị cho cocktail.
- Nước Hoa Cam (Orange Blossom Water), Chiết xuất Vani (Vanilla Extract), Sữa, Kem, Nước Soda/Khoáng: Các thành phần này bổ sung hương thơm, độ béo, độ sủi bọt, làm phong phú thêm trải nghiệm thưởng thức, đặc biệt trong Ramos Gin Fizz.
- Bạc hà tươi, Phúc bồn tử: Mang lại hương vị tươi mới và màu sắc hấp dẫn cho Mojito và Caipirinha.
- Maraschino (Cocktail) Cherry: Được sử dụng để trang trí, tăng thêm sự hấp dẫn thị giác cho ly cocktail.
Những nguyên liệu đa dạng và phong phú này đã tạo nên một thế giới hương vị đầy màu sắc cho 1900 cocktails, mở ra kỷ nguyên vàng son của nghệ thuật pha chế.
Thập niên đầu của thế kỷ 20, với những biến động lịch sử và sự tiến bộ vượt bậc về công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực làm lạnh, đã tạo nên một nền tảng vững chắc cho sự phát triển rực rỡ của nghệ thuật pha chế. Từ những cuốn sách ghi chép công thức tỉ mỉ của các bậc thầy pha chế cho đến sự ra đời của những loại 1900 cocktails mang tính biểu tượng, giai đoạn này đã định hình một di sản đồ sộ cho ngành đồ uống toàn cầu. Việc khám phá những loại cocktail cổ điển này không chỉ là hành trình tìm về hương vị quá khứ mà còn là sự trân trọng tài năng và sáng tạo của những người đi trước.

