Thế giới cocktail categories vô cùng đa dạng và phong phú, với vô vàn hương vị, nguyên liệu và cách pha chế khác nhau. Từ những thức uống mạnh mẽ, cổ điển đến những ly cocktail nhiệt đới rực rỡ sắc màu, mỗi loại đều mang một câu chuyện và phong cách riêng biệt. Việc nắm vững các hạng mục cocktail chính không chỉ giúp những người yêu thích pha chế hiểu sâu hơn về nghệ thuật này mà còn là kim chỉ nam cho các bartender tìm kiếm cảm hứng sáng tạo. Bài viết này của thecoffeeclub.com.vn sẽ đi sâu khám phá những phân loại cocktail phổ biến, giúp bạn dễ dàng nhận biết và thưởng thức thế giới đồ uống đầy mê hoặc này.

Khởi Nguyên Cocktail: Dòng Ancestrals
Các loại cocktail thuộc dòng Ancestrals là những thức uống nguyên bản, xuất hiện từ đầu thế kỷ 19, thường được liệt kê trong các sổ tay pha chế cổ điển với tên gọi đơn giản như “Whiskey Cocktail” hay “Improved Gin Cocktail”. Đây là nền tảng của nghệ thuật pha chế, tôn vinh tinh hoa của rượu nền mà không cần quá nhiều thành phần phức tạp.
Một ly Ancestral điển hình bao gồm rượu mạnh cơ bản, một chút đường (có thể dưới dạng rượu mùi như Maraschino hoặc Curaçao), vài giọt bitters (chất đắng) và nước (thường là đá viên để làm lạnh). Chúng thường được phục vụ “straight up” (không đá) hoặc “on the rocks” (với đá). Điển hình cho phong cách này là Old Fashioned (phiên bản nguyên thủy, không có trái cây dầm hay soda như nhiều nơi hiện nay) và Sazerac. Ngày nay, tại các quán bar cocktail thủ công và những gia đình sành điệu, bạn vẫn có thể tìm thấy các phiên bản cải tiến (Improved Gin/Whiskey/Brandy Cocktail), được làm ngọt và tăng hương vị bằng một thìa cà phê curaçao, maraschino hoặc absinthe. Sự đơn giản nhưng mạnh mẽ, kết hợp với hương vị tinh tế, khiến những loại cocktail này trở nên cực kỳ hấp dẫn khi được pha chế đúng cách.
Cocktail Sour: Tuyệt Tác Từ Vị Chua
:max_bytes(150000):strip_icc()/optaboutcomcoeusresourcescontent_migration__serious_eatsseriouseats.comimages20110124cloverclub-51d687859d1144e3bb505ea4fc605ca5.jpg “Clover Club, một loại cocktail sour phức hợp”)
Đúng như tên gọi, các loại cocktail Sour đặt vai trò chủ đạo vào nước cốt trái cây có vị chua, thường là chanh hoặc chanh xanh, đôi khi là bưởi. Ngay cả nước cam cũng được xếp vào nhóm này do tính axit của nó, mặc dù vị chua không quá gắt. Cocktail Sour thường được pha chế cho một lần uống, khác biệt với các loại Punch phục vụ số lượng lớn, và thường được lắc mạnh với đá trong bình shaker rồi lọc bỏ đá trước khi phục vụ.
Các loại cocktail thuộc hạng mục cocktail Sour được chia thành hai nhóm chính:
- Simple Sours (Sour Đơn Giản): Gồm rượu nền, nước cốt cam quýt và đường. Đôi khi lòng trắng trứng được thêm vào để tạo độ sánh và lớp bọt mịn màng. Ví dụ điển hình bao gồm Whiskey Sour và Daiquiri.
- Complex Sours (Sour Phức Hợp): Trong các loại này, đường được thay thế hoàn toàn hoặc một phần bằng các loại syrup, rượu mùi (liqueur) hoặc rượu vang tăng cường. Một số cái tên nổi bật có thể kể đến như Clover Club, Margarita, Sidecar, Corpse Reviver #2, Last Word và Cosmopolitan. Sự kết hợp khéo léo này tạo nên chiều sâu hương vị độc đáo, vượt xa một ly sour thông thường.
Spirit-Forward Cocktails: Nồng Nàn Tinh Túy Rượu Mạnh
:max_bytes(150000):strip_icc()/optaboutcomcoeusresourcescontent_migration__serious_eatsseriouseats.comimages20110124bijou-595c9bf2344b4a7385c78390caaede9f.jpg “Bijou, một loại cocktail Spirit-Forward”)
Một trong những đổi mới vĩ đại trong ngành pha chế đã diễn ra vào khoảng những năm 1880, khi Vermouth và các loại rượu vang tăng cường khác được pha trộn vào dòng Ancestrals. Mục đích chính là làm dịu đi độ gắt của rượu nền và tăng thêm sự phức tạp cho hương vị. Spirit-Forward Cocktails thường được cấu thành từ rượu nền kết hợp với một loại “modifier” như Vermouth, Sherry, Quinquina, hoặc Port. Đôi khi có thêm các thành phần khác như bitters hoặc một lượng nhỏ rượu mùi hay syrup.
Những loại cocktail này được pha chế đúng cách bằng cách khuấy đều hỗn hợp với đá (thay vì lắc trong bình shaker) và thường được phục vụ “straight up” hoặc ít phổ biến hơn là “on the rocks”. Nếu có trái cây, chúng thường chỉ xuất hiện dưới dạng một lượng nhỏ syrup, một lát vỏ chanh hoặc cam xoắn, hoặc một quả cherry làm garnish. Danh mục cocktail categories này bao gồm các tên tuổi lớn như Martini, Manhattan, Negroni, cùng với các biến thể như Bijou, El Presidente và Red Hook. Đây là những thức uống dành cho những người yêu thích sự mạnh mẽ, sâu lắng và tinh tế của rượu.
Duos và Trios: Sự Kết Hợp Đơn Giản Mà Mạnh Mẽ
Hạng mục cocktail categories này được Gary Regan đặt tên trong cuốn “The Joy of Mixology” của ông, và cái tên này thực sự rất phù hợp.
- Duos (Đôi): Là những loại đồ uống bao gồm một rượu nền với một rượu mùi (liqueur) làm thành phần phụ trợ, đôi khi có thêm một chút bitters. Tùy thuộc vào công thức, chúng có thể ngọt hơn các loại Spirit-Forward Cocktails nhưng vẫn giữ nguyên độ mạnh mẽ. Mặc dù một số loại Ancestrals cũng sử dụng một thìa rượu mùi như chất làm ngọt, điểm khác biệt ở đây là định lượng: Duos và Trios sử dụng rượu mùi như một thành phần chính, thường với số lượng từ nửa ounce trở lên. Các ví dụ điển hình bao gồm Alaska Cocktail, Stinger và Revolver.
- Trios (Ba): Để biến một Duo thành Trio, bạn chỉ cần thêm kem hoặc rượu mùi kem. Đúng như bạn có thể đoán, Trios thường là những loại đồ uống tráng miệng, ví dụ như Brandy Alexander và White Russian (nổi tiếng với sự kết hợp của vodka, rượu mùi cà phê và kem).
:max_bytes(150000):strip_icc()/optaboutcomcoeusresourcescontent_migration__serious_eatsseriouseats.comimages20100127alaskaprimary-cbb8bbc6c86945dc89e889d1a07cd59a.jpg “Alaska Cocktail, một loại Duos”)
Champagne Cocktails: Đẳng Cấp Bong Bóng
Hạng mục này khá dễ hiểu: đó là những loại đồ uống được pha chế với Champagne hoặc rượu vang sủi, với vai trò là thành phần chính hoặc được thêm vào một loại cocktail khác.
- Champagne có thể là thành phần cơ bản của đồ uống, như trong một ly Champagne Cocktail cổ điển hoặc Buck’s Fizz.
- Hoặc nó có thể được thêm vào trên cùng một loại đồ uống khác, điển hình là các loại sour như Old Cuban hoặc French 75.
- Nó cũng có thể áp dụng cho một số loại Spirit-Forward Cocktails như Seelbach hay các loại Ancestral như Morning Glory Royale.
Việc thêm một chút Champagne Brut vào một ly Manhattan cũng là một trải nghiệm thú vị, mang lại hương vị mới lạ và một cảm giác nguy hiểm nhưng hấp dẫn. Sự kết hợp này mang đến sự sang trọng và tinh tế cho các ly cocktail categories này.
Highballs, Collinses và Fizzes: Hương Vị Bùng Nổ Cùng Bong Bóng
:max_bytes(150000):strip_icc()/optaboutcomcoeusresourcescontent_migration__serious_eatsseriouseats.comimages20110124presbyterian-dc52861cc08e47ce92d66ce226259480.jpg “Presbyterian, một loại Highball đơn giản”)
Để dễ dàng hơn, chúng ta sẽ gộp hầu hết các loại đồ uống có ga (không cồn) vào hạng mục này, cùng với một vài loại không có ga nhưng khó xếp vào các nhóm khác.
- Simple Highballs (Highball Đơn Giản): Được pha chế với một rượu nền, đá và một “chất kéo dài” như club soda, ginger ale hoặc cola. Tỷ lệ rượu so với chất pha có thể từ 1:2 (cho dạng cổ điển) đến 1:4 (nếu bạn muốn một loại đồ uống nhẹ hơn). Các ví dụ bao gồm Highball danh tiếng, Pimm’s Cup và Presbyterian (cũng như Rum và Coke quen thuộc, nhưng không phải Cuba Libre – loại này với nửa quả chanh được xếp vào Complex Highballs). Trong các đồ uống như Screwdriver hay Cape Codder, bong bóng được loại bỏ để thay bằng nước ép trái cây, nhưng mô hình pha chế vẫn tương tự.
- Complex Highballs (Highball Phức Hợp): Có thêm nước ép, rượu mùi hoặc các thành phần khác. Ví dụ bao gồm Dark and Stormy, Americano và Anejo Highball.
- Collins: Là một loại Highball có thêm nước cốt chanh và đường, như trong Tom Collins. Một cách khác để nhìn nhận là Tom Collins là một loại Gin Sour (đơn giản) có thêm club soda và đá. Nếu thay nước cốt chanh bằng nước cốt chanh xanh và bỏ đường, Collins đó sẽ trở thành Rickey.
- Fizzes: Trong lịch sử, loại này khá giống Collins hoặc Complex Highball, ngoại trừ việc rượu và các thành phần phụ trợ (không bao gồm soda) được lắc với đá và lọc vào một ly nhỏ, sau đó đổ thêm khoảng một ounce soda lên trên và phục vụ không đá. Đúng như bạn có thể mong đợi, loại đồ uống này có thể nhanh chóng bị ấm và mất ga; và cũng như bạn đã hình dung, chúng được pha chế để thưởng thức nhanh chóng trước khi điều đó xảy ra. Các ví dụ bao gồm Silver Fizz và Ramos Fizz.
Juleps và Smashes: Thơm Mát Bạc Hà
:max_bytes(150000):strip_icc()/optaboutcomcoeusresourcescontent_migration__serious_eatsseriouseats.comimages20110124smashpri-879060317a6e474ea21caf932c784914.jpg “Whiskey Smash, thơm mát bạc hà”)
Đây là một hạng mục cocktail đặc trưng bởi việc sử dụng nhiều bạc hà tươi, đường và rượu nền, cùng với lượng lớn đá và rất ít các thành phần điều chỉnh khác.
Các ví dụ rõ ràng nhất là Mint Julep, Champagne Julep và Whiskey Smash. Tùy thuộc vào cách bạn tranh luận, Mojito cũng có thể xếp vào nhóm này (mặc dù nó cũng có thể phù hợp với nhóm highball). Điểm cốt lõi của Juleps và Smashes là việc dầm bạc hà tươi để giải phóng tinh dầu thơm, kết hợp với độ lạnh sâu của đá bào, tạo nên cảm giác sảng khoái tột độ, đặc biệt phù hợp trong những ngày nóng.
Hot Drinks: Ấm Nồng Hương Vị
Đây là những loại đồ uống được phục vụ nóng. Trong những ngày trước khi có hệ thống sưởi trung tâm, có rất nhiều loại đồ uống nóng được lưu hành; ngày nay, chúng ta thường chỉ tìm đến một vài loại trong những tháng lạnh giá nhất của mùa đông. Hạng mục cocktail này bao gồm mọi thứ từ đồ uống nền cà phê như Irish Coffee, đến Hot Buttered Rum, Hot Toddy và Tom & Jerry (mặc dù Tom & Jerry cũng có thể thuộc danh mục Flips and Nogs). Chúng mang lại cảm giác ấm áp, thư giãn và thường được thưởng thức vào buổi tối hoặc trong tiết trời se lạnh.
Flips và Nogs: Nghệ Thuật Với Trứng Nguyên Quả
:max_bytes(150000):strip_icc()/optaboutcomcoeusresourcescontent_migration__serious_eatsseriouseats.comimages20110127ftwashington-0d0c6e5d727345dda08c9710bbaab416.jpg “Fort Washington Flip, một loại cocktail Flips”)
Hạng mục cocktail này được định nghĩa bởi một yếu tố duy nhất: toàn bộ trứng. Lòng trắng trứng đôi khi xuất hiện trong các loại sours và fizzes để tạo bọt, nhưng flips và nogs được đặc trưng bởi việc sử dụng cả quả trứng.
- Flips có thể phức tạp, được pha chế với kem, bia, syrup cây phong và nhiều thành phần khác, hoặc đơn giản như rượu nền, một quả trứng và một chút đường hoặc chất làm ngọt khác, tất cả được lắc đều với đá, lọc vào ly và phục vụ với một chút hạt nhục đậu khấu bào. Ví dụ bao gồm Fort Washington Flip và Colleen Bawn.
- Nogs về cơ bản là flips với tên gọi phổ biến hơn, thường được làm từ trứng, sữa hoặc kem cùng với đường và rượu nền. Ví dụ kinh điển là Eggnog thường thấy vào dịp lễ. Sự có mặt của trứng nguyên quả mang lại độ sánh, béo ngậy và một cấu trúc đặc trưng cho những ly cocktail này.
Pousse Family: Nghệ Thuật Xếp Lớp Độc Đáo
Các loại Pousse Cafes từ thế kỷ 19 là những chế phẩm phức tạp được làm từ rượu mùi và syrup, được xếp lớp để tạo ra vẻ ngoài đặc biệt. Đã rất lâu rồi những thức uống ngọt ngào, tinh tế này không còn phổ biến rộng rãi, nhưng các hậu duệ gần đây của chúng bao gồm những ly shot xếp lớp đầy syrup đã khiến bạn (hoặc, nói đúng hơn là “bạn của bạn”) say xỉn trong thời đại học: B-52, Buttery Nipple, Dirty Leprechaun, và tất cả những loại khác mà hầu hết chúng ta sẽ không bao giờ uống ngày nay. Dù không phải tất cả các hạng mục đều dành cho những đồ uống “ngon”, nhưng Pousse Family là minh chứng cho sự sáng tạo trong việc trình bày đồ uống.
Tropical-Style Drinks: Hương Vị Miền Nhiệt Đới
:max_bytes(150000):strip_icc()/optaboutcomcoeusresourcescontent_migration__serious_eatsseriouseats.comimages20110124planterspunchstory-b2ea8ab5e3a84751bdd464473714b23f.jpg “Planter’s Punch, biểu tượng hương vị nhiệt đới”)
Giống như nghệ thuật và phim người lớn, bạn sẽ nhận ra một loại đồ uống mang phong cách nhiệt đới ngay khi nhìn thấy nó. Những chế phẩm này được thiết kế để gợi lên một vùng đất thần tiên nào đó ở Nam Thái Bình Dương hoặc Caribbean. Điều này thường thể hiện qua các loại đồ uống “tiki” – vừa ngon miệng, nhưng cũng gắn liền với góc nhìn thực dân về văn hóa Polynesia, mang nặng tính chiếm đoạt văn hóa và hình ảnh kỳ lạ.
Cocktail categories nhiệt đới hầu hết là các loại punch pha chế cho một lần uống, có rượu nền, nước ép trái cây và syrup hoặc rượu mùi, thường được kết hợp theo nhiều cách khác nhau. Không giống như sours, những đồ uống này thường được phục vụ với rất nhiều đá – đôi khi là đá viên, đôi khi là đá xay và mọi thứ được khuấy đều, và đôi khi mọi thứ được cho vào máy xay sinh tố. Nhằm làm mờ ranh giới với Punch, một số đồ uống phong cách nhiệt đới được pha chế với số lượng lớn hơn, để chia sẻ trong một bát chung.
Những loại đồ uống nhiệt đới đơn giản nhất là họ hàng của Daiquiri có một phần thuộc nhóm Sour – hãy nghĩ đến Planter’s Punch – trong khi những loại khác có thể cực kỳ phức tạp, như huyền thoại Zombie. Và mặc dù Rum chiếm phần lớn rượu nền trong vô số đồ uống phong cách nhiệt đới, nhưng cũng có một số đồ uống xuất sắc thuộc phong cách này được làm từ Tequila, Bourbon hoặc Gin, chẳng hạn như Singapore Sling.
Punch: Linh Hồn Của Mọi Cuộc Vui
Đây là nơi mà các bữa tiệc thực sự bắt đầu. Hầu hết các loại đồ uống trong các hạng mục khác thường được pha chế cho một lần uống. Nhưng Punch, vốn ra đời trước tất cả, lại là một nỗ lực của cả nhóm. Punch có thể được phục vụ nóng hoặc lạnh, mạnh hoặc nhẹ, với độ phức tạp và sự phô trương tùy ý, hoặc đơn giản và cơ bản nhất có thể.
Có rất nhiều điều để nói về Punch. Đây là một hạng mục cocktail mang đậm tính cộng đồng, biểu tượng cho sự sẻ chia và niềm vui tụ họp. Sự linh hoạt trong cách pha chế cho phép Punch phù hợp với mọi dịp, từ những buổi gặp mặt thân mật đến những bữa tiệc lớn.
Old (and Odd) Birds: Những Ngoại Lệ Độc Đáo
:max_bytes(150000):strip_icc()/optaboutcomcoeusresourcescontent_migration__serious_eatsseriouseats.comimages20110120greendevil-033e49a5e3a04464aba4389eeb1d9b3b.jpg “Green Devil, một loại cocktail bia”)
Các hạng mục ở trên đã bao gồm hầu hết các loại đồ uống hỗn hợp mà bạn có thể gặp trong đời. Gần như vậy. Nhưng có những phong cách đồ uống khác từng phổ biến nhưng đã phai nhạt theo thời gian, hoặc không thực sự phù hợp với bất kỳ hạng mục chính nào. Điều này cho thấy sự đa dạng không ngừng của cocktail categories.
Cobblers: Cổ Điển Với Đá Bào Và Hoa Quả
Ra đời từ những ngày đầu của nghệ thuật pha chế, Cobblers đơn giản là rượu nền hoặc rượu vang tăng cường (như Sherry), pha với một chút đường và phục vụ trong một ly đầy đá bào, trang trí bằng rất nhiều trái cây tươi. Các phiên bản sau này đã thay thế đường bằng syrup trái cây như mâm xôi hoặc dứa, hoặc một loại rượu mùi, và đôi khi có thêm trái cây dầm. Những ly Cobblers mang đến sự tươi mát và vẻ ngoài bắt mắt.
Beer & Cider-based Drinks: Kết Hợp Cùng Bia Và Cider
Việc thêm rượu vào bia là một truyền thống có từ hàng thế kỷ, và Stone Fence – cider mạnh với một shot rum, brandy, whiskey hoặc bất cứ loại rượu nào khác – đã có mặt từ trước khi Cộng hòa ra đời. Những đồ uống này có thể rất tuyệt vời, nhưng bất chấp những xu hướng gần đây, chúng vẫn chưa thực sự nổi bật. Một ví dụ tuyệt vời để thử là Green Devil. Loại cocktail categories này mang đến một trải nghiệm hương vị độc đáo, kết hợp vị đắng nhẹ của bia với các nốt hương của rượu mạnh.
Bloodies: Hương Vị Mặn Mà Độc Đáo
Liệu Bloody Mary có được coi là một highball không? Chúng ta sẽ không tranh cãi về điều đó mà chỉ đơn giản xếp nó vào một tiểu mục riêng, bởi vì một khi bạn bắt đầu thêm muối cần tây và sốt Worcestershire vào đồ uống, bạn đã đi khá xa khỏi một ly whiskey-và-soda. Những loại cocktail này dễ pha và linh hoạt: nước ép cà chua pha với rượu, thêm hương vị và trang trí bằng bất cứ thứ gì bạn thích. Ngoài Mary quen thuộc, còn có những họ hàng của nó – Bloody Caesar (chủ yếu tìm thấy ở Canada), Bloody Maria với tequila, v.v. Một quy tắc về Bloodies, thường bị bỏ qua: đây là đồ uống buổi sáng (ngay cả khi khái niệm buổi sáng của bạn kéo dài đến buổi chiều); một khi mặt trời lặn, hãy tìm thứ khác để uống.
Wine-based Cocktails: Nâng Tầm Rượu Vang
Ngoài Champagne cocktails, vẫn đang lưu hành sôi nổi, các đồ uống dựa trên rượu vang hiện đang khá khan hiếm. Những năm đầu của nghệ thuật pha chế chứng kiến sự phổ biến lớn hơn của các đồ uống dựa trên rượu vang tăng cường như Vermouth hoặc Sherry; ngày nay thì không nhiều. Điều này thật đáng tiếc, vì một số đồ uống này có thể rất dễ chịu; ví dụ, hãy xem Rose, Adonis và Bamboo.
Milk: Mềm Mại Và Béo Ngậy
Thêm một quả trứng vào hỗn hợp và bạn có một ly Nog, nhưng nếu bỏ trứng ra thì những đồ uống này khá khan hiếm. Một ngoại lệ đáng chú ý là Milk Punch, mặc dù tên gọi là Punch nhưng thường là một hỗn hợp pha chế cho một lần uống. Hãy pha chế nó với Brandy, hoặc Dark Rum, hoặc Bourbon, hoặc một số sự kết hợp của chúng, thêm một ít sữa nguyên kem và làm ngọt, thêm hương vị vani hoặc nhục đậu khấu tùy ý. Những loại cocktail này mang lại cảm giác mềm mại, béo ngậy và thư thái.
Mặc dù chắc chắn có những phong cách đồ uống khác đã xuất hiện trong các cuốn sách qua nhiều năm, nhưng chúng ta sẽ không đi sâu vào những điểm đó, vì Sangarees và Daisys hiện nay cũng hiếm gặp như việc phát hiện ra chim gõ kiến mỏ ngà. Dù sao đi nữa, bạn có thể phân loại hầu hết mọi đồ uống hỗn hợp mà bạn bắt gặp vào các hạng mục cocktail kể trên. Để khám phá thêm về thế giới cocktail và những kiến thức pha chế chuyên sâu, hãy truy cập thecoffeeclub.com.vn ngay hôm nay!

